Nhật Bản thay đổi chính sách tiếp nhận Tu nghiệp sinh nước ngoài
Ngày 08/7/2009, Thượng viện Nhật Bản đã nhất trí thông qua việc sửa đổi, bổ sung Luật Xuất nhập cảnh và các vấn đề liên quan đến chương trình tu nghiệp và thực tập kỹ thuật ( Hạ viện đã thông qua ngày 19/6/2009 ). Đối với chương trình tu nghiệp và thực tập kỹ thuật, việc sửa đổi lần này nhằm đảm bảo và bảo vệ quyền lợi cho tu nghiệp sinh bằng cách bỏ tư cách lưu trú tu nghiệp, xác lập tư cách lưu trú là thực tập kỹ năng. Theo đó ngay từ năm thứ nhất, lao động nước ngoài đã có quan hệ lao động với người sử dụng lao động, được đối xử như với người lao động Nhật Bản, được bảo vệ và bảo đảm bởi Luật lao động và các Luật liên quan; quản lý chặt chẽ việc cư trú, làm việc…của người nước ngoài thông qua việc cấp Thẻ cư trú. Những nội dung sửa đổi chính của Chương trình tu nghiệp lần này là :
- Xác lập tư cách lưu trú mới là “ thực tập kỹ năng “ cho lao động nước ngoài đến Nhật Bản tham gia chương trình thực tập kỹ thuật. Theo đó, lao động nước ngoài tham gia chương trình này nhập cảnh Nhật Bản có tư cách lưu trú là “ thực tập kỹ năng “ với thời gian không quá 3 năm và được gọi là thực tập sinh. Chương trình thực tập kỹ năng này được chia làm 2 giai đoạn :
+ Giai đoạn thực tập kỹ năng I, năm thứ nhất
+ Giai đoạn thực tập kỹ năng II, gồm năm thứ hai và năm thứ ba
Giai đoạn thực tập kỹ năng I có thời gian là 1 năm, thực tập sinh phải tham gia kỳ kiểm tra , đánh giá về tay nghề, trình độ… để chuyển sang giai đoạn thực tập kỹ năng II.
Sau khi nhập cảnh, lao động nước ngoài phải tham gia khóa học về phong tục tập quán, luật pháp, tác phong làm việc của Nhật Bản, bồi dưỡng và nâng cao trình độ tiếng Nhật… Thời gian tối đa của khóa học này bằng 1/6 ( 2 tháng ) của giai đoạn thực tập kỹ năng I và tối thiểu bằng 1/12 ( 1 tháng ) của giai đoạn thực tập kỹ năng I nhưng với điều kiện, trước khi đi, lao động nước ngoài đã tham gia, hoàn thành khóa học tiếng và giáo dục định hướng với trên 160 giờ tại nước phái cử. Kết thúc khóa học, thực tập sinh được ký hợp đồng lao động với xí nghiệp tiếp nhận và được đối xử như người lao động Nhật Bản.
- Bổ sung biện pháp xử lý là trục xuất đối với các trường hợp thực tập sinh vi phạm quy định của Chương trình như : làm giả hồ sơ, giấy chứng nhận…
- Nâng cao vai trò và việc quản lý, giám sát, hướng dẫn, chỉ đạo của tổ chức tiếp nhận đầu mối đối với xí nghiệp tiếp nhận trực thuộc; minh bạch các khoản thu và việc sử dụng nguồn thu của các tổ chức tiếp nhận đầu mối; tăng cường quản lý, giám sát và xử lý đối với tổ chức tiếp nhận có hành vi vi phạm quy định; kiểm soát và khống chế việc thu tiền bảo lãnh từ thực tập sinh nhằm đảm bảo thực hiện hợp đồng của doanh nghiệp phái cử và đối sách xử lý đối với việc thu tiền bảo lãnh với mức quá cao bằng cách dừng, không cho tiếp nhận thực tập sinh từ những doanh nghiệp phái cử đó; kiểm tra, xác nhận nội dung hợp đồng phái cử ký giữa thực tập sinh với tổ chức phái cử…
- Bổ sung ngành nghề và loại hình công việc thực tập sinh kỹ năng được thực hiện là làm đồ giấy- làm thùng carton với 04 loại hình công việc : đột lỗ trên thùng carton in sẵn, làm thùng giấy đã in sẵn, dán thùng giấy, làm thùng carton. Như vậy, theo chương trình thực tập kỹ năng sửa đổi, tổng số ngành nghề và loại hình công việc mà thực tập sinh kỹ năng được thực hiện là 64 ngành nghề và 120 loại hình công việc ( trước đây là 63 ngành nghề và 116 loại hình công việc ).
Luật này có hiệu lực từ ngày 01-7-2010
Nguồn : Ban Quản lý lao động tại Nhật Bản
